Gwara dawnej ziemi bieckiej obejmuje obszar Pogórza położonego między Tarnowem a Gorlicami, Grybowem a Jasłem, określanego w dialektologii jako Pogórze wschodnie, dlatego też używa się terminu gwara pogórzańska. Na zachodzie graniczy z gwarami sądeckimi, a na wschodzie z gwarami Pogranicza wschodniego młodszego, powstałymi na podłożu ukraińskim. Należy do dialektu małopolskiego.

Nie jest to region jednorodny, ale zróżnicowany pod względem kulturowym, językowym i administracyjnym. Etnograficznie to teren Pogórzan zachodnich. Administracyjnie to pogranicze województwa małopolskiego (powiaty: gorlicki, częściowo tarnowski) i podkarpackiego (część powiatu jasielskiego, dębickiego i strzyżowskiego), na północnym wschodzie sięga aż po Ropczyce i Sędziszów Małopolski (powiat ropczycko-sędziszowski).

Zgodnie z cechami dialektu małopolskiego gwarę Pogórza wschodniego charakteryzuje fonetyka międzywyrazowa udźwięczniająca, np. jajezd lepi, i mazurzenie, np. blaske, rózne, ojcyzne.

Samogłoski pochylone a, e rzadko zachowują się jako odrębne dźwięki. Widoczna jest tendencja do silnego ich ścieśniania, wymawia się je jak o, y, np. spoliły, jo, chołpa, rzyka, biyda, syr. Tylko ścieśnione ó utrzymuje się jako dźwięk pośredni między o i u, np. b^łorówki, rzadziej utożsamia się z u.

Opisywana gwara rozróżnia obie samogłoski nosowe, które najczęściej wymawia się w sposób zwężony, zarówno ę, np. tympy, myⁿża, jak i ą, np. łónka, dziesiónty. W wygłosie natomiast typowa jest wymowa rozłożona ą i często ścieśniona, czyli -om, -um (óm), np. jakomś pastom, zwijajóm.

Charakterystyczną cechą małopolską jest przejście wygłosowego -ch > -k, ale tylko w końcówkach fleksyjnych, np. biednyk takik ludzi, do nik, po miastak, wyjątkowo w partykule niech wymawianej jako niek.

Nierzadkie są formy bez przegłosu e > o, np. wyniesły, mietła miotła}, {biere, wieze. Powszechne jest e wstawne, np. wiater, meter, zdziebło, także e w przyimkach i przedrostkach w, z, np. we wodzie, ze ziymie, wesed, zesunół.

Silna jest labializacja samogłosek o, u, zarówno w nagłosie, np. ^łodrebine, ^łopadało , ^łony , ^łucho , jak i w śródgłosie, np. p^łostow, k^łowol, g^łorzy. Rzadziej usłyszymy jotę przed samogłoskami a, e, i (prejotacja), np. ^jinacy, Jadom Adam}, {Jewka.

W niektórych wyrazach s ulega podwojeniu do ss, a następnie rozpodobnieniu do sc, np. b^łosco, do lasca. Coraz rzadsza jest natomiast wymowa miękkiego ś jako jś/js, np. w lejsie, wiejso, Bajsce.

Niektóre zjawiska fonetyczne charakteryzują się szerszym zasięgiem, np. przejście -aj > -ej w czasownikach, por. suchejcie, godej, śpiywej; też -ej > -i/-y w innych pozycjach, np. lepi, jinacy.

We fleksji typowe są formy Dlp. rzeczowników żeńskich miękkotematowych z dawną końcówką –e, np. ze studnie, do piwnice, i Mlm. rzeczowników męskich typu wójcio, muzykancio, utworzone na wzór bracia, księża. Końcówka –ów upowszechniła się w Dlm. rzeczowników niezależnie od ich rodzaju, np. śprychów, glistów, ^łoknów.

W odmianie czasowników powszechnie pomija się przyrostek -nę-, np. krzykli, pragła, ciąg. Często słyszy się formy 1. os. lm. cz. teraźniejszego utworzone na wzór 1. os. lp., czyli mogymy, bo moge; piekymy, bo pieke; jadymy, bo jade (tzw. wyrównania analogiczne). Charakterystyczne są też formy 1 os. lm. cz. przeszłego typu robilimy, chodziłymy oraz bezokolicznik na -ować zamiast -ywać, np. zapisować, wylatować.

Interesujące są przysłówki i zaimki tworzone przyrostkami -ik, -ok, np. hawok, tamok, dzisiok, cosik, ktosik, któresik, zaimki nieokreślone złożone (z choć w pierwszym członie) typu ch^łojco, ch^łoćkto, ch^łojdzie, ch^łoćktóry oraz liczebniki dwójko, pięciórko, np. dwójko ludzi, byli w pięciórko.

W słownictwie zachowało się sporo wyrazów charakterystycznych dla gwar południowomałopolskich czy, szerzej, dla wielu gwar Małopolski, Śląska, czasem też dla Kresów południowych, np. baciarować, cybuchy, cybuszki, lisówka, trybulka , , tryźnić. Sporo jest też germanizmów (por. stare osadnictwo niemieckie, zabór austriacki), np. glancpapier, prołza, ryktować, zajzajer.